refactor(ui): reorganize Nearby Nodes (one list, two sources, unified menu)

Replace the many scrollable filter/sort categories and inconsistent popups
with a single list / detail / action-menu path over two sources (stored
contacts and live discover scan). Filter (type) and sort are independent
axes: LEFT/RIGHT cycle the type filter, the action menu's Sort row is
adjusted in-place with LEFT/RIGHT (not Enter). The active filter is shown
in the SCAN title and empty-list messages distinguish "no contacts" from
"filtered out". Filter/sort persist across re-entry.

Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 <noreply@anthropic.com>

docs/design/nearby_redesign.md

@@ -0,0 +1,210 @@
+# Nearby Nodes — analiza i propozycja uporządkowania
+
+> Branch: `refactor/nearby-nodes`
+> Plik źródłowy: [NearbyScreen.h](../../examples/companion_radio/ui-new/NearbyScreen.h)
+> Status: **propozycja** (do akceptacji przed implementacją)
+
+---
+
+## 1. Jak narzędzie jest zbudowane dzisiaj
+
+Ekran łączy w sobie **trzy osobne tryby** o własnych listach, widokach
+szczegółów i popupach:
+
+```
+NearbyScreen
+├── LIST (kontakty zapisane w mesh)        ← tryb domyślny
+│   ├── filtr cyklowany LEFT/RIGHT (7 stanów)
+│   ├── DETAIL  (Enter)  → Lat/Lon/Dist/Type/Seen
+│   │   └── _opts popup (Hold Enter): Navigate / Ping / Save waypoint
+│   │       └── _ping_menu popup
+│   ├── NAV view (pełnoekranowa nawigacja)
+│   └── _ctx_menu popup (Hold Enter): Discover / Navigate / Save waypoint
+│
+└── DISCOVER (skan na żywo NODE_DISCOVER_REQ) ← osobny pod-ekran
+    ├── lista wyników (karty 2-liniowe)
+    │   Hold Enter = ponowny skan (brak menu!)
+    └── DETAIL (Enter) → pubkey / RSSI / SNR / status
+        └── _ping_menu popup (Hold Enter = od razu ping, bez Options)
+```
+
+Stan ekranu trzyma **15+ pól** (`_detail`, `_nav`, `_discover_mode`,
+`_ddetail`, `_pinging`, `_filter`, dwa komplety `_sel/_scroll`, trzy
+bufory wyników ping…) i **trzy** instancje `PopupMenu` (`_ctx_menu`,
+`_opts`, `_ping_menu`).
+
+---
+
+## 2. Co konkretnie jest nieuporządkowane
+
+### 2.1 Jeden cykl filtra miesza trzy różne osie
+
+`LEFT/RIGHT` przewija 7 stanów:
+
+```
+Fav · ALL · Comp · Rpt · Room · Snsr · TIME
+```
+
+Ale to nie jest jedna oś — to **trzy** wciśnięte w jeden liniowy cykl:
+
+| Stan                        | Czym naprawdę jest                                   |
+| --------------------------- | ---------------------------------------------------- |
+| `Fav`                       | filtr **ulubionych** (flaga `ci.flags & 1`)          |
+| `ALL/Comp/Rpt/Room/Snsr`    | filtr **po typie** węzła                             |
+| `TIME`                      | **sortowanie** (po `lastmod` zamiast po dystansie)   |
+
+Konsekwencje:
+- użytkownik „scrolluje po kategoriach” na ślepo — nie widzi wszystkich
+  naraz, musi cyklować, by trafić w to, czego szuka;
+- **kombinacje są niemożliwe**: nie da się zobaczyć „ulubionych
+  repeaterów posortowanych po dystansie" ani „repeaterów posortowanych
+  po czasie” — model wymusza dokładnie jeden stan z siedmiu;
+- `TIME` jako „filtr" jest mylące — zmienia kolejność, nie zawartość;
+- etykieta w nagłówku (`NEARBY[TIME]`) nie mówi, że to sort.
+
+### 2.2 Te same akcje, różne menu w zależności od miejsca
+
+| Akcja          | Lista (`_ctx_menu`) | Detail kontaktu (`_opts`) | Detail discover |
+| -------------- | :-----------------: | :-----------------------: | :-------------: |
+| Navigate       |          ✓          |             ✓             |        —        |
+| Save waypoint  |          ✓          |             ✓             |        —        |
+| Ping           |          —          |             ✓             |        ✓        |
+| Discover       |          ✓          |             —             |        —        |
+
+Ten sam węzeł oferuje inny zestaw akcji w zależności od tego, gdzie na
+niego patrzysz. Ping jest osiągalny tylko ze szczegółów, Discover tylko
+z listy.
+
+### 2.3 „Hold Enter” znaczy co innego na każdym ekranie
+
+| Ekran             | Hold Enter (`KEY_CONTEXT_MENU`)      |
+| ----------------- | ------------------------------------ |
+| Lista nearby      | otwiera menu kontekstowe             |
+| Detail kontaktu   | otwiera menu Options                 |
+| Lista discover    | **ponowny skan** (żadnego menu)      |
+| Detail discover   | **od razu Ping** (pomija Options)    |
+
+Brak spójnego modelu „przytrzymaj = menu akcji”.
+
+### 2.4 `_ping_menu` to bespoke widget
+
+W przeciwieństwie do reszty popupów, ping-menu:
+- ma wiersze tylko-do-odczytu (RTT / SNR), więc połyka `UP/DOWN`;
+- przebudowuje się w trakcie (`rebuildPingMenu`) gdy przychodzą wyniki;
+- zostaje otwarte po `SELECTED` (reszta popupów się zamyka);
+- ma własny `handlePingMenuInput` z trybem `allow_enter_to_open`.
+
+To działa, ale jest to czwarty, niestandardowy wzorzec interakcji w
+jednym narzędziu.
+
+### 2.5 Duplikacja list/detail/ping
+
+`renderDiscover`/`handleInputDiscover`/`renderDiscoverDetail` to niemal
+równoległa kopia logiki listy i szczegółów nearby (osobne `_dsel`,
+`_dscroll`, `_d_visible`, własne rysowanie kart). Discover i Nearby
+robią to samo — pokazują listę węzłów z możliwością wejścia w szczegóły
+i pingowania — ale dwoma osobnymi ścieżkami kodu.
+
+---
+
+## 3. Propozycja uporządkowania
+
+Trzy zasady przewodnie: **(a) jedno menu akcji wszędzie**, **(b) filtr
+i sortowanie jako osobne, jawne osie**, **(c) jeden wzorzec listy**.
+
+### 3.1 Rozdziel filtr od sortowania
+
+Zamiast jednego cyklu 7-stanowego — dwie niezależne osie wybierane z
+menu (nie przez ślepe cyklowanie):
+
+**Filtr** (oś „co pokazujemy") i **sort** (oś „w jakiej kolejności") są
+od siebie niezależne i **łączą się dowolnie**:
+
+```
+FILTR (jedna oś — typ węzła, z Ulubionymi)      SORT (przełącznik)
+  • Wszystkie                                      • Dystans (domyślnie)
+  • Ulubione                                       • Ostatnio słyszane
+  • Companion
+  • Repeater
+  • Room
+  • Sensor
+```
+
+**Sterowanie (zatwierdzone):**
+- `LEFT/RIGHT` = szybki cykl **tylko po filtrze-typie** (jedna spójna oś,
+  znany gest; bez „TIME" zanieczyszczającego cykl);
+- **Sort** = przełącznik w menu akcji (`Dystans ↔ Ostatnio słyszane`),
+  trzymany niezależnie od filtra;
+- **Filter…** dostępny też w menu akcji (odkrywalność — cała lista
+  widoczna naraz, nie tylko cyklowanie).
+
+Dzięki temu „ulubione repeatery po dystansie" staje się możliwe, a w
+nagłówku widać oba wymiary, np. `NEARBY · Rpt · ↓dist`.
+
+### 3.2 Jedno spójne menu akcji (Hold Enter wszędzie)
+
+Jeden `PopupMenu` (zamiast `_ctx_menu` + `_opts`), pozycje zależne od
+kontekstu, ale **kolejność i nazwy stałe**:
+
+```
+Hold Enter →  Options
+  • Navigate        (gdy węzeł ma GPS)
+  • Ping            (gdy znamy pubkey)
+  • Save waypoint   (gdy węzeł ma GPS)
+  ──────────────
+  • Filter…         (podmenu z 3.1)
+  • Sort…           (toggle z 3.1)
+  • Discover scan   (uruchamia skan na żywo = przełącza źródło)
+```
+
+To samo menu na liście i w szczegółach, w obu źródłach (Zapisane /
+Skan). Pozycje niedostępne są pomijane (jak już teraz robi `has_node`),
+ale nigdy nie zmieniają kolejności ani nazw. „Hold Enter = menu akcji" —
+bez wyjątków. Ping zawsze przez Options (znika „od razu Ping" z detalu
+Discover); rescan to pozycja menu, nie ukryty Hold Enter.
+
+### 3.3 Jedna lista, dwa źródła (Zapisane / Skan na żywo)
+
+**Zatwierdzone:** zamiast osobnego pod-ekranu Discover — **jeden
+komponent** listy/szczegółów/menu/ping napędzany przełącznikiem
+**źródła**:
+
+- ta sama nawigacja, to samo menu akcji, ten sam wzorzec szczegółów i
+  pingu (znika duplikacja `renderDiscover*`, niespójne Hold Enter i
+  połowa pól stanu);
+- różni się tylko **prawa kolumna** wiersza i pola w detalu:
+  - źródło **Zapisane** → dystans / azymut / lastmod (jak dziś),
+  - źródło **Skan na żywo** → RSSI / SNR (dane z `DiscoverResult`).
+
+To nie jest dosłowne zlanie dwóch list w jedną tablicę (dane mają różny
+kształt — kontakt ma GPS, wynik skanu ma sygnał), tylko **jedna ścieżka
+interakcji nad dwoma źródłami**. Wybór źródła = „Discover scan" w menu
+(uruchamia `NODE_DISCOVER_REQ` i przełącza widok na wyniki) oraz powrót
+do Zapisanych przez Cancel.
+
+---
+
+## 4. Proponowany zakres (etapami)
+
+| Etap | Zmiana                                                                   | Ryzyko |
+| ---- | ------------------------------------------------------------------------ | :----: |
+| 1    | Rozdziel sort od filtra: `TIME` znika z cyklu; `LEFT/RIGHT` cyklują tylko typ+Fav; sort jako stan + toggle | niskie |
+| 2    | Scal `_ctx_menu` i `_opts` w jedno menu akcji o stałej kolejności; dodaj Filter…/Sort… | niskie |
+| 3    | Ujednolić Hold Enter w Discover (menu zamiast bezpośredniego rescan/ping; Ping zawsze przez Options) | średnie |
+| 4    | Scal listę Discover z listą Nearby w jeden komponent z przełącznikiem źródła | wyższe |
+
+Kolejność implementacji: 1 → 2 → 3 → 4. Etapy 1–2 dają największą
+poprawę „uporządkowania" przy najmniejszym ryzyku; 3–4 domykają
+spójność (jedna lista, jedno menu wszędzie).
+
+---
+
+## 5. Decyzje (zatwierdzone 2026-06-14)
+
+1. **Filtr i sort — pełne rozdzielenie osi.** `LEFT/RIGHT` = szybki cykl
+   filtra-typu; Sort jako toggle w menu; Filter… też w menu dla
+   odkrywalności. (Nie chowamy wszystkiego do menu — zachowujemy szybki
+   gest.)
+2. **Discover — jedna lista, dwa źródła.** Wspólny komponent
+   interakcji; różni się tylko prawa kolumna/pola detalu (dystans vs
+   sygnał).

docs/solo_features/tools_screen/tools_screen.md

@@ -18,12 +18,14 @@ The Tools screen is a hub for GPS trail recording, nearby node browsing, rington
 | :-----------------------: | :-----------------------: |
 | ![](./tls_scr_2_oled.png) | ![](./tls_scr_2_eink.png) |
 
-Browse nodes that have recently advertised on the mesh. Filter by category with **LEFT/RIGHT**:
+Browse nodes that have recently advertised on the mesh. **Filter** (which nodes) and **sort** (in what order) are independent axes and combine freely.
+
+Filter by category with **LEFT/RIGHT** (one coherent axis — type only):
 
 | Filter | Shows                          |
 | ------ | ------------------------------ |
+| All    | All known nodes                |
 | Fav    | Upstream-starred contacts only |
-| ALL    | All known nodes                |
 | Comp   | Companion (chat) nodes         |
 | Rpt    | Repeaters                      |
 | Room   | Room servers                   |
@@ -31,9 +33,20 @@ Browse nodes that have recently advertised on the mesh. Filter by category with
 
 Select a node to see its coordinates, distance, bearing with cardinal direction, type, and last-heard time.
 
-From the list view, **Hold Enter** opens the context menu, where **Discover nearby** sends a live `NODE_DISCOVER_REQ` scan.
+**Hold Enter** opens the same **Options** menu everywhere (list and detail), with a fixed set of actions — only the unavailable ones are omitted:
 
-From either node detail view, **Hold Enter** opens the Ping popup:
+| Action          | Available when                          |
+| --------------- | --------------------------------------- |
+| Navigate        | selected node has GPS                    |
+| Ping            | a public key is known for the node       |
+| Save waypoint   | selected node has GPS                    |
+| Filter…         | always (full filter list in one popup)   |
+| Sort: Dist/Recent | always (toggles distance ↔ last-heard) |
+| Discover scan   | always (live `NODE_DISCOVER_REQ` scan)   |
+
+The sort toggle switches the list (and the right-hand column) between **distance** and **last-heard**, independent of the active filter.
+
+Selecting **Ping** opens the Ping popup:
 
 |              OLED              |             E-Ink              |
 | :----------------------------: | :----------------------------: |
@@ -46,21 +59,17 @@ Use **Enter** on the popup’s `Ping` row to send a direct mesh ping to that nod
 
 ---
 
-### Active Discovery
+### Active Discovery (live scan)
 
 |           OLED            |           E-Ink           |
 | :-----------------------: | :-----------------------: |
 | ![](./tls_scr_3_oled.png) | ![](./tls_scr_3_eink.png) |
 
-Sends a `NODE_DISCOVER_REQ` ping. Repeaters, sensors and room servers within zero-hop range respond immediately with name, type and signal data.
+**Options → Discover scan** sends a `NODE_DISCOVER_REQ`. Repeaters, sensors and room servers within zero-hop range respond immediately with name, type and signal data. This is not a separate screen — it is the **same list switched to a live-scan source**: the right-hand column shows **RSSI** instead of distance, and node detail shows the public key, signal data and contact status.
 
-Results show as 2-line cards: node name + type, then RSSI / SNR / remote SNR.
+Because it is the same list, all the same keys apply — **UP/DOWN** to navigate, **Enter** for detail, **Hold Enter** for the Options menu (where **Rescan** repeats the scan and **Ping** works exactly as on stored nodes).
 
-- **UP/DOWN** — navigate results
-- **Enter** — open full-screen detail (public key, signal data, contact status)
-- **Hold Enter** — rescan
-- **Hold Enter** in full-screen detail — open the Ping popup for the selected node
-- **Cancel / Back** — return to nearby list
+- **Cancel / Back** — return to the stored-nodes list
 
 ---